Meer coöperaties in een veranderde wereld

26 maart 2026
Alle coöperaties

Zullen er in een wereld in verandering, met nieuwe noden en opportuniteiten, meer coöperaties ontstaan?

“Die kans is reëel”, stellen Hannes Hollebecq en Lieve Jacobs, beiden verbonden aan de dienst Coöperatief Ondernemen bij Cera, in een interview door Anne-Marie Vangeenberghe, consulent Coöperatief Ondernemen bij Boerenbond.

Lieve en Hannes gaan tijdens het interview ook in op de diverse kansen voor coöperaties, maar zeker ook de uitdagingen. Want die zijn er uiteraard. Voornamelijk: het niet of onvoldoende kennen van die drieledigheid, freeriden, en zeker ook: “elkaar niet durven aanspreken op het niet naleven van onderlinge afspraken”.

In een wereld in verandering, met nieuwe noden en opportuniteiten, is de vraag of er nu meer coöperaties zullen ontstaan.

“Die kans is reëel, ook in land- en tuinbouw waar heel wat nieuwe uitdagingen op de sector afkomen”, stellen Lieve en Hannes. Het gebeurt nu al: denk aan coöperatieve irrigatienetwerken om droogte aan te pakken. Of rond dataverwerking, hernieuwbare energie, grond of zaden. En met de schaalvergroting en technologische evoluties kan je ook denken aan een boerderij in de vorm van een coöperatie met meerdere boeren als eigenaars. Tegelijk wijzen ze er ook op dat de kans reëel is dat de bestaande coöperaties heropleven en/of anders gaan werken.

Daarom de uitnodiging aan alle vennoten van coöperaties om mee na te denken wat er anders moet en hoe dat zou kunnen. Je mag niet verwachten dat enkel bestuursleden hierover nadenken.

“We willen van de gelegenheid gebruik maken om de bestuursleden even in de spotlight te zetten. Vennoten van een coöperatie wijzen zeer snel naar bestuursleden als iets fout loopt, maar die mensen spenderen heel wat tijd en energie in het gemeenschappelijk belang. Dat wordt te weinig beseft”.

Hoe groter de coöperatie, hoe groter de afstand tussen de individuele vennoot en de bestuurskamer. “Daarom pleiten we voor sterke structuren zodat elke vennoot de gelegenheid krijgt om in dialoog te gaan met zijn coöperatie, om te horen wat de coöperatie te zeggen heeft maar ook om zijn stem te laten horen.” Daarmee grijpen Lieve en Hannes terug naar het begin van het interview, de drieledigheid van de vennoot: eigenaar, gebruiker en toezichthouder mét zeggenschap.

Gelijkwaardigheid tussen coöperanten brengt een uitdaging met zich mee: je spreekt je collega-boer niet snel aan op fouten, terwijl dat wel nodig is om de kracht en reputatie van de coöperatie te beschermen. Niet leveren of slechte kwaliteit leveren schaadt de hele groep. Je hebt dus het recht én de verantwoordelijkheid om anderen aan te spreken wanneer afspraken uit statuten of het intern reglement niet worden nageleefd. In de praktijk gebeurt dat nog te weinig,” stellen Lieve en Hannes vast.

Lees het volledige interview op boerenbond.be