"Producentenorganisatie kan crisis in aardappelteelt niet voorkomen"

Landbouworganisaties reageren in vilt.be met gemengde gevoelens op het voorstel van landbouwminister Jo Brouns (cd&v) om in de aardappelsector een of meerdere producentenorganisaties op te richten om crises zoals vandaag het hoofd te bieden. “Een producentenorganisatie is een nuttig instrument, maar kan bij dergelijke crises geen oplossing bieden”, klinkt het bij Boerenbond. Ook Belgapom wil meepraten over de eventuele oprichting van zo'n organisatie, maar vraagt zich af of de boeren het zelf wel willen. “De aardappelsector is traditioneel erg vrij.”

Minister Brouns lanceerde tijdens het hoogtepunt van de aardappelcrisis in april 2026 het idee om een of meerdere producentenorganisaties op te richten in de aardappelsector. “Een afnemer kan makkelijk druk zetten op één boer. Maar dat wordt een heel ander verhaal als hij moet onderhandelen met een groep landbouwers.”, aldus Brouns.

Een producentenorganisatie kan volgens hem meer dan alleen de verkoop in goede banen leiden. Zo kunnen landbouwers betere en evenwichtigere contracten afsluiten, risico’s spreiden via slimme formules (zoals hybride contracten) en afspraken maken over productie.

Pieter Verhelst, lid van het hoofdbestuur van Boerenbond, wijst op succesvolle producentenorganisaties in andere sectoren, zoals BelOrta en FrieslandCampina, maar vraagt zich af of de aardappelsector hiervoor openstaat, en daarnaast acht hij de timing niet opportuun. “Een producentenorganisatie moet je oprichten in goede tijden, niet in slechte tijden. Als het dadelijk weer goed gaat, loop je het risico dat het individuele belang botst met het gemeenschappelijke belang en dat het individu de organisatie opblaast.” Volgens hem had een producentenorganisatie of een samenwerkingsverband van boeren hooguit kunnen helpen bij de promotie van de aardappel of het vinden van nieuwe markten. “Maar als er geen afzet is, kan dat ook niet gerealiseerd worden. In de aardappelteelt zien we met de regelmaat van de klok pieken en dalen. ”

Drie vierde van de aardappelen is aan goede contractprijzen vastgelegd. De vele vrije aardappelen zijn een gevolg van de hoge opbrengsten bij de boeren. Aan deze overproductie hadden ook producentenorganisaties niets kunnen doen”, aldus Vermeulen, CEO van de sectorfederatie van de aardappelhandel en -verwerking Belgapom.

Best practice-voorbeelden van producentenorganisaties kunnen volgens Vermeulen niet één op één naar de aardappelsector worden vertaald vanwege de unieke kenmerken. “In de zuivel- en groentesector heb je bijvoorbeeld producentenorganisaties. Maar in dit geval gaat het over een bederfelijk product dat bovendien jaarrond geproduceerd wordt. Bij aardappelen gaat het om een bewaarproduct waarvoor je gaandeweg het bewaarjaar mogelijk een betere prijs krijgt”, geeft hij als voorbeeld.

Bron: vilt.be