Het verslag dat je coöperatie slimmer maakt

26 maart 2026
Alle coöperaties

Erkende coöperaties — zowel coöperaties met een NRC erkenning als deze met een erkenning als sociale onderneming — zijn wettelijk verplicht om jaarlijks een bijzonder verslag op te stellen. 

Dit verslag is een belangrijk instrument om de erkenningsvoorwaarden op te volgen, de toepassing van de coöperatieve principes te documenteren en de eigenheid van de coöperatie zichtbaar te maken. Het bestrijkt alle voorwaarden die aan de erkenning verbonden zijn. Het verslag wordt bewaard op de maatschappelijke zetel en moet bij een controle op verzoek kunnen worden voorgelegd.

Let wel op: coöperaties die volgens de wet als grote vennootschap worden beschouwd — dat wil zeggen dat ze minstens twee van de volgende drie criteria overschrijden: een gemiddeld personeelsbestand van meer dan 50 FTE, een jaaromzet van meer dan 11.250.000 euro of een balanstotaal van meer dan 6.000.000 euro — moeten dit bijzonder verslag verplicht opnemen in het jaarverslag.

Als goede praktijk (zowel voor kleine als grote coöperaties) raden we aan dat het bestuursorgaan het bijzonder verslag binnen de zes maanden na de afsluitdatum van het boekjaar bezorgt aan de FOD Economie (AUC@economie.fgov.be) en tegelijk een kopie bewaart op de zetel van de vennootschap.

Hoewel er geen wettelijk verplicht format bestaat, heeft de Nationale Raad voor de Coöperatie (NRC) een sjabloon ontwikkeld voor erkende coöperaties. Zodra dit sjabloon officieel beschikbaar is op de website van de FOD Economie, plaatsen we hier een rechtstreekse link.

In afwachting kan je gebruikmaken van het NRC sjabloon (Word-doc) dat we hebben aangevuld voor coöperaties die ook erkend zijn als sociale onderneming, waar je onmiddellijk mee aan de slag kunt.

Het sjabloon voor de eerste keer invullen kost wat tijd; dat rond je niet in één twee drie af. Maar de investering loont: nadien kan je het verslag elk jaar eenvoudig actualiseren, waardoor je een waardevolle bron opbouwt over hoe de coöperatieve waarden en praktijken in je coöperatie tot leven komen. Wat oorspronkelijk bedoeld was als een middel om naleving te controleren, evolueert zo steeds meer naar een instrument voor zelfevaluatie, versterking van het bestuur en verhoogde transparantie, én bovendien naar een unieke bron over de realiteit van coöperatief ondernemen: goud voor onderzoekers, omdat het coöperaties meetbaar, vergelijkbaar en begrijpbaar maakt; het verhoogt de datakwaliteit, zorgt voor heldere definities en draagt bij aan bredere economische inzichten. Daarnaast ondersteunt het benchmarking tussen coöperaties — op voorwaarde dat we allemaal met hetzelfde sjabloon werken — en laat het coöperaties toe zich te laten inspireren door elkaars praktijk.

Tegelijk biedt het bijzonder verslag coöperaties de kans om stil te staan bij hun werking, verbeterpunten te benoemen en de coöperatieve identiteit verder te versterken.